TÜM KOĞUŞLARIN DİKKATİNE!

Description

Bazı kitaplar bir hikâye anlatır. Bazıları bir dönemi kayda geçirir. Bazıları ise okurunu, dışarıdan bakıldığında kolayca hüküm verilen fakat içine girildiğinde bambaşka yüzleriyle karşılaşılan bir dünyanın eşiğine getirir.

‘Tüm Koğuşların Dikkatine’, işte böyle bir kitap.

Elinizdeki çalışma, cezaevi hayatını yalnızca duvarlar, demir kapılar, sayımlar, görüş günleri ve yasaklar üzerinden anlatmıyor. Asıl olarak, bütün bu şartların içinde yaşayan ‘insanı’ gözlemliyor. Birbirinden farklı geçmişlere, karakterlere, alışkanlıklara, inançlara ve hayat hikâyelerine sahip insanların dar bir mekânda kurdukları zorunlu beraberliği; bu beraberliğin doğurduğu çatışmaları, dayanışmaları, kırılmaları ve beklenmedik güzellikleri kayda geçiriyor.

Yazarın hapishane şartlarında tuttuğu kısa notlar, zamanla geniş bir insan manzarasına dönüşmüş. Bir parça soğuk betonun, küçücük bir gökyüzü aralığının, bir mektubun, on dakikalık telefon görüşmesinin, sıcak bir çayın veya sıradan bir plastik kabın dışarıdaki hayatın içinde fark edilmeyen değerini burada yeniden görüyoruz. Cezaevi, günlük hayatın en basit ayrıntılarını bile başka bir anlam düzlemine taşıyor.

Bu kitabın kıymetli taraflarından biri de insanları kolay kategorilere ayırmaması. İyilik ve kabalık, merhamet ve bencillik, sabır ve tahammülsüzlük yalnızca belli gruplara ait özellikler olarak karşımıza çıkmıyor. Gardiyanlar arasında da mahkûmlar arasında da farklı insanlık hâlleri görülüyor. Kimi zaman hiç beklenmedik bir insandan büyük bir nezaket, kimi zaman yakın hissedilen birinden incitici bir davranış çıkabiliyor. Böylece koğuş, yalnızca bir cezaevi mekânı olmaktan çıkıp insan karakterinin farklı yüzlerinin görünür hâle geldiği küçük bir topluma dönüşüyor.

Metnin en güçlü tarafı ise yaşananları büyük cümlelerle anlatmaya çalışmaması. Bazen bir mahkûmun söylediği tek bir söz, bazen görüş günü yaşanan bir hayal kırıklığı, bazen gece duyulan bir ses, bazen de parmaklıkların arasından görülebilen küçücük bir gökyüzü parçası uzun açıklamalardan çok daha fazlasını söylüyor.

Bu sebeple ‘Tüm Koğuşların Dikkatine’ kitabını yalnızca bir hapishane hatıratı olarak görmüyoruz. Aynı zamanda zor şartlar altında insanın nelere tutunduğunu, neleri kaybettiğini, neleri yeniden fark ettiğini gösteren bir tanıklık metni olarak değerlendiriyoruz.

Crab Publishing olarak özellikle yakın dönemde yaşananların, kişisel tanıklıkların ve bireysel hafızanın kaybolmamasını önemsiyoruz. Çünkü büyük tarih anlatıları çoğu zaman sayıları, kararları ve siyasi gelişmeleri kaydeder; fakat bir insanın soğuk bir koğuşta ne hissettiğini, ailesinin görüşe gelip gelmeyeceğini beklerken neler yaşadığını veya küçücük bir özgürlük kırıntısına nasıl anlam yüklediğini ancak şahsi tanıklıklar koruyabilir.

Bu kitapta da tam olarak böyle bir hafıza ile karşılaşıyoruz.

Sayfalar ilerledikçe okuyucu bazen hüzünlenecek, bazen şaşıracak, bazen tebessüm edecek, kimi zaman da anlatılan bir olayın ardından kendi hayatına dönüp bakma ihtiyacı hissedecektir. Çünkü dört duvar arasında ortaya çıkan pek çok davranışın, aslında dışarıdaki toplumdan bütünüyle farklı olmadığını görmek mümkündür. Mekân daralmış, şartlar ağırlaşmış; fakat insan yine bütün zaafları, güzellikleri, çelişkileri ve umutlarıyla insandır.

Kitabın adı, cezaevlerinde gün içinde tekrar tekrar duyulan bir anonsun kelimelerinden geliyor:

“Tüm koğuşların dikkatine…”

Elinizdeki kitap yayımlandığı anda bu anons artık yalnızca cezaevi koridorlarında yankılanmıyor. Bir bakıma dışarıdakilere de sesleniyor: Tüm insanların dikkatine…

İçeride de hayat var.

İçeride de insan var.

Ve anlatılması gereken hikâyeler var.

Bu hikâyelerin unutulmaması dileğiyle…

Crab Publishing